ಹಾಡು ಪಾಡು

‘ಅವರಿಲ್ರಿ ಮನ್ಯಾಗ ಹಿಂದಾಗಡೆ ಬರ್ರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಧಾರವಾಡ ಮಹಿಳೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗನೊಬ್ಬ ಹಿಂದಗಡೆ ಹೋಗಿದ್ದನಂತೆ ‘ಹವಣಿ ಇರಲಿ’ ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ ಹೆಚ್ಚುವ ಸೊಸೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.‘ಹವಣಿ’ ಅಂದ್ರೇನು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂತು ಪ್ರಶ್ನೆ? ಹವಣಿ ಅಂದ್ರ ಅಂದ್ರ ತಡವರಿಸುವಾಗಲೇ ದೇವರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತ ರಾಯರಿಂದ ಛಕ್ಕನೇ ಉತ್ತರ …

‘ಒಣ ಮೀನ್ ಚಟ್ನಿ, ಕೊಚ್ಚಕ್ಕಿ ಗಂಜಿ ಇದ್ರೆ ಉಂಡಾತ್’ ಎನ್ನುವ ನಮ್ಮೂರವರಿಗೆ ಕುಂದಾಪ್ರ ಕನ್ನಡ ಬದುಕೇ ಹೌದು ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ ಅಬ್ಬಿ ಕಷಾಯ ಕುಡಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಘನಘೋರ ಕಷ್ಟ ಬಿಟ್ಟರೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಾರಣ. ಒಂದು, ಮರವಂತೆ …

ಅವ್ವನ ಬೀದರ ಭಾಷೆ ಕಿವಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವಳ ದನಿ ಗುನುಗಿದಂತೆ ಈಗಲೂ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಬೀದರಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅವ್ವನ ನೆನಪು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅವ್ವ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಜಿ, ಅಪ್ಪನ ಹೆತ್ತವಳು. ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಅವ್ವಾ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅದು ದಿನನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ …

ವಿಜಯಪುರದ ಕನ್ನಡವು ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಮರಾಠಿ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕ ತ ಶಬ್ದಗಳು, ಉರ್ದು ಜೊತೆಗೆ ಪಾರ್ಸಿ, ಅರಬಿ ಶಬ್ದಗಳು ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.  ೧೮೧೮ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೋತ ನಂತರ, ಅವರ ಯುಗ …

ಕವಿ ಸಾಲಿನಂತೆ ಇದು ಕನ್ನಡಾಂತರ್ಗತ ತುಳುನಾಡು! ಎಷ್ಟೇ ಗಂಭೀರವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿರಲಿ ನಮ್ಮ ಕುಡ್ಲದ ಕಡೆ ವಿಷಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಜಾಯಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತೀ ಮಾತಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಎಂತ ಗೊತ್ತುಂಟ’ ಅಂಥ ಕೇಳದಿದ್ರೆ ಸಮಾಧಾನವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮಾರ್ರೇ! ಬಹುಶಃ ಇದೊಂದೇ ಸಾಕು …

ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾವನೆ, ಪ್ರತಿ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅರುಹಲು ಶಬ್ದಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಉಪಭಾಷೆಯೂ ಶಬ್ದಗಳ ಸಾಗರ. ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣದ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳು ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ. ನನ್ನೂರು ಅಂಕೋಲಾದ ಜನರ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಉಪಭಾಷಿಕನ …

ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು  ಕನ್ನಡವು ನನಗೆ ಒಲಿದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಲಿದಿದ್ದೇನೆಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಯೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯೆಂಬುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಿಯೆನಿಸುತ್ತದೆ ಅದೇನು ಮಾಯೆಯೋ, ಕನ್ನಡವೆಂಬುದು ನನ್ನೊಳಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಇತ್ತು. ಒಡನೊಡನೆಂದೋ ಒಡನಾಗಿತ್ತು. ಎದೆಯನ್ನೆಂದೋ ಹೊಕ್ಕು ಉಳಿದಿತ್ತು. …

ಸಿರಿ ಮೈಸೂರು ‘ಈ ಬಾರಿ ದಸರಾಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ರೀಲ್ಸ್ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸೀಟ್ ನಂಬರ್ ಸಹಿತ ವಿಐಪಿ ಪಾಸ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತಂತೆ, ಅವರ ಮನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪಿಆರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಕಳಿಸಲಾಗಿತ್ತಂತೆ ’, ದಸರಾ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಗಳಿ ರೀಲ್ಸ್ …

ಅಕ್ಷತಾ ಕಂಬಳ ಆರಂಭದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ೧೫೦ ಜೋಡಿಗಳು ಪುತ್ತೂರಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಕುಶಾಲನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ ನಂತರ ಮೈಸೂರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಿತ್ತು. ಹೊರಡುವ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೋಡೋಣವೆಂದು ಪುತ್ತೂರಿನ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಎರಡು ಟೆಂಪೋ ಬಿಟ್ಟರೆ ಖಾಲಿ ಬಯಲು. ಆದದ್ದಾಗಲಿಯೆಂದು ಟೆಂಪೋ ಬಳಿ ಬಂದರೆ ಕೋಣವೊಂದು …

ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ಕನ್ನಡದ ಮಹತ್ವದ ಕಥೆಗಾರ ಎಸ್.ದಿವಾಕರ್ ಅವರ ನೂತನ ಸಂಕಲನ “ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು" ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿರುವ ತೀರಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕತೆಯೊಂದು ನಿಮ್ಮ ಭಾನುವಾರದ ಓದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.  “ಅಪ್ಪಾ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಹೇಳ್ತೀಯಾ?" “ಯಾವುದೋ …