ಶ್ರೇಯಸ್ ದೇವನೂರು
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಕಾಮಗಾರಿ, ಸಂಚಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಕಷ್ಟ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವವಲ್ಲ. ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮುಖ, ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೆಮ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಮನೆತನದ ವೈಭವ, ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಅರಮನೆಯ ದೀಪಾಲಂಕಾರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಆಹಾರ ಮೇಳ, ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ದಸರಾ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವೂ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅರ್ಧದ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಗರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ದಸರಾ ಸಮಯದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಜನರಿಗೆ ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ದಸರಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವರ್ಷದ ಬಹುತೇಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಜಂಕ್ಷನ್ಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ರಸ್ತೆಗಳು ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿವೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಮೈಸೂರಿನ ನಾಗರಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ, ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಹೊಸ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರಸ್ತೆ, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಯೋಜನೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಒತ್ತಡ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಹೊರ ಜಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ವಾಹನಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಬಸ್ಗಳು, ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಹನಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನಗಳು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಜನರು-ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರದಿದ್ದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು. ದಸರಾ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ವೇಗಗೊಳಿಸಿ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಬಾರದು. ತುರ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೇ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಇಂದು ಮುಗಿಸಿ, ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರಸ್ತೆ ಒಡೆದು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮೈಸೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮೊದಲ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಆದರೆ ಅರಮನೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಕಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯತ್ತಲೂ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಮುರಿದಿರುವ ಪಾರಂಪರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಂಬಗಳು, ಹಾಳಾದ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಗರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲ. ಇವು ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಮುಖಚಿತ್ರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಅರಮನೆಯ ಎದುರು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ಕಡೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಮುರಿದ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ನಗರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ದಸರಾ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಹೇಗಾದರೂ ಮುಗಿಸಿಬಿಡೋಣ ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬೇಡ. ಮೈಸೂರಿನಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ. ದಸರಾ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಅದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿಗರು ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ದಸರಾ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ವೇಗಗೊಳ್ಳಲಿ; ಆದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಾರದು.
ಬೆಂಗಳೂರು ರೀತಿಯ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಮೈಸೂರಿಗೂ ಬರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಾತಲ್ಲ. ಮೈಸೂರಿನ ನಗರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ದಸರಾ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ. ದಸರಾ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕಾಮಗಾರಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಬಾರದು. ಕಾಮಗಾರಿ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬಾಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕು.
ದಸರಾ ಸಿದ್ಧತೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲ. ಅದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಬೇಕು. ಈ ವರ್ಷದ ದಸರಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರಿನ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿ. ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನಗರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಬೇಕು. ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬರುವುದು ನಗರದ ಹೆಮ್ಮೆ. ಆದರೆ ಅವರು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಅದ್ಭುತ ದಸರಾ ಜೊತೆಗೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರ ಎಂಬ ಅನುಭವವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು.ದಸರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೈಸೂರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿದೆ.
” ಮೈಸೂರಿನಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ. ದಸರಾ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಅದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿಗರು ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಳಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ದಸರಾ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ವೇಗಗೊಳ್ಳಲಿ; ಆದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಾರದು.”
